Lale  zambakgillerdendir. Yaprakları uzun, mızraksıdır. Sapının üstünde tek bir çiçek  bulunur. Çiçekler çok çeşitli renklerde olduğu gibi alacalıda olabilir. Muş  lalesi ise kırmızı mızraksı bir yapıya sahiptir.

Türlü renklerde güzel çiçekler  veren lale bir süs bitkisidir. Anavatanı İlimizin de yer aldığı Batı Asya olan  lale, ilk olarak anavatanı Türkiye’de yetiştirilmiş, bu arada bir hayli  geliştirilmiştir. Bir döneme adını varan lale çiçeği ilk defa VI. YY. Yurdumuzdan  Avrupa’ya götürülmüştür. Çiçeğin adı da Avrupa dillerine biçimi sarığı  andırdığı için “Tülbent” sözünden gelmiş, laleye “Tulipe” denilmiştir.

Yurdumuzda  en çok VII. YY. lale yetiştirme işine büyük önem verilmiş, en güzel laleler  İstanbul Saraylarının başlıca süsü haline gelmiştir. O zaman çiçek  meraklılarının en büyük amacı görülmemiş renklerde yeni laleler yetiştirmekti.  Her lale cinsinin bir ismi olurdu. O dönemlerde Avrupa’dan İstanbul’a çeşitli  laleler getiriliyordu. Yüksek fiyatta alıcı bulan lale için zamanın hükümeti  fiyat artışını durdurmak için narh koymak zorunda kalmıştır.

Lalenin  böylesine geniş bir yayılış alanı bulması süsleme sanatlarında, mimarlıkta,  motif olarak kullanılmasını da sağlamıştır. 
Çeşme, cami ve türbelerde lale  şekilleri işlenmiştir.

Lalenin  anavatanından olan İlimizde yanlış hasat ve tarım alanlarının genişlemesi ile  lale alanları hızla daraltılmıştır.  Muş  lalesi hemcinsleri gibi soğandan yetişir. İlkbaharda Nisan sonu ile Mayıs  başlarında çiçek açar 15 gün gibi kısa bir ömrü vardır. İşte bu dönem  içerisinde nefesleri kesecek güzellikte bir manzara oluşur. Kışın lale  soğanları soğuktan kaçarak toprağın derinliklerine çekilirler her soğandan bir  tek lale çıkar.

Muş  Lalesi özeliğini kaybetmemiş, fakat lale bitkisinin soğan yaprak ve  çiçeklerinde kalbe etki eden Tulip alkoloidinin bulunması nedeni ile soğanları  ile birlikte hasat edilmiştir. Ayrıca tarım alanlarının genişlemesi ile lale  alanlarının hızla azalmıştır. Çiçek tohumundan lale yetiştirilmesi 3–6 yıl gibi  bir sürede çiçek verdiği göz önüne alınarak Muş Lalesinin yok olmasını önlemek  üzere lale alanları koruma altına alınmıştır. İlki 2000 yılında düzenlenen lale festivali  her yıl 29–30 Nisan tarihlerinde yapılmaktadır.

Avrupa Birliği Bakanlığı   Türkiye Ulusal Ajansı   Eurodesk   Merkezi Finans ve İhale Birimi   Avrupa Gençlik PortalıYerelde AB   Avrupa Komisyonu   Europass   Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu   SODES

Türkçe|English