TÜRKÜLER


Muş ve çevresinin ezgilerinde Doğu Anadolu Bölgesi halk müziğinin özellikleri görülür. Söylenen türkülerde, yöre  insanının yaşam biçimi, acılan, sevgileri, tabiatla olan bağları, işgal yıllarının çilesi ve yurt sevgisi dile gelir. Muş ve çevresinde ilki 1944'te Muzaffer  Sarı Sözen başkanlığında Bedii Yönetken ve  teknisyen Rıza Yetişenden kurulu  ekipçe, ikincisi ise 1961 'de  Mustafa GECEYATMAZ, Fikret OTYAM ve  teknisyen Mücahit KÜÇÜKBARAN'dan  oluşan ekipçe olmak üzere iki resmi  derleme yapılmıştır.
 
MUŞ  OVASI
 
Aşık Kerem diyar diyar dolaşırken Muş'a da uğrar. Rivayete göre, Aşık Kerem ilin  tabiat güzelliği karşısında hayran kalır ve bir süre burada kalır. Muş Ovası'nın laleleri ve gülleri karşısında şu türküyü yakmaktan kendini  alıkoyamaz.
 
Kaynak Kişi                       : Duriye  KESKİN, Fikri İbiş
Derleyen                              : Muzaffer SARISÖZEN
Notaya Alan                       : Muzaffer SARISÖZEN
TRT  Repertuarı No'su    : 287
 
Açılmış  laleler güller
Uzar  gider Muş Ovası 
Güzeller  kolkola girmiş 
Gezer  gider Muş Ovası 
Muş  Ovası Muş Ovası
Garip  aşıklar yuvası 
Yaz  gelince çayır çimen 
Kış  gelince çöker duman 
Aşıklar  eder figan
Yanar  gider Muş Ovası
Muş  Ovası Muş Ovası 
Garip  aşıklar yuvası 
Karasu  akar boyunca
Murat  suyu gider ince
Dolanır  boylu boyunca
Akar  gider Muş Ovası 
Garip  aşıklar yuvası 
 
GÜLLÜ HAMAMIN ÜSTÜYEM
 
Kaynak Kişi                       : Düriye KESKİN 
Derleyen                              : Muzaffer SARISÖZEN
Notaya Alan                       : Muzaffer SARISÖZEN 
TRT  Repertuarı No'su    :699
 
Güllü  hamam üstüyem 
Al giyenler dostuyam 
İncitme  meni hastayem 
Ay  kız merali merali
Bağle  yaremi yaremi
Sag  olsun var olsun şen olsun 
Seni  de sarani meni de alani 
Almeyi koydum harale 
Korkaram  yani karale 
Göylüm düşmüş çüt  merale 
Ay  kız merali merali 
Bağle  yaremi yaremi 
Sag olsun var olsun şen  olsun 
Seni  de sarani meni de alani 
Almeyi  koydum paçeye
Korkarım  yani aciye 
Göynüm düşmüş çüt  baciye 
Ay  kız merali merali 
Bağle  yaremi yaremi 
Sagolsun  varolsun şenolsun 
Seni  de sarani meni de alani
 
HAVADA BULUT YOK 
 
Birinci  Dünya Savaşı'nda, Muş ilinden Yemen'e çok  sayıda genç askere gitmiştir. Ye-men'in  öldürücü sıcağı ve düşmanın ezici çoğunluğu nedeniyle gidenlerin çoğu geri dönmemiş, şehit düşmüştür. Türkü, geride kalan asker yakınları ve yavuklularınca yakılmıştır.
 
Kaynak Kişi                       : Düriye KESKİN
Derleyen                              : Muzaffer SARISÖZEN 
Notaya Alan                       : Muzaffer SARISÖZEN 
TRT Repertuar No'su      : 341
 
Havada  bulut yok bu ne dumandır
Mehlede ölüm yok bune şivandır
Bu  Yemen elleri ne de yamandır
Ano Yemen'dir gülü  çemendir
Giden gelmiyor acap nedendir
Burası Muş'tur, yolu yokuştur
Giden gelmiyor acap ne iştir
Kışlanın önünde bir sürü kızlar
Ayağım yalınayak yüreğim sızlar
Yemen'e  gidene ağlasın kızlar
Ano Yemen'dir gülü çemendir
Giden gelmiyor acap nedendir
Burası  Muş'tur havası hoştur
Giden gelmiyor acap  nedendir
Kışlanın  önünde redif sesi var
Açın  çantasını bakın nesi var
Bir çift potin ile bir de  fesi var 
Ano Yemen'dir gülü çemendir
Giden  gelmiyor acap nedendir
Burası  Muş'tur yolu yokuştur
Giden  gelmiyor acap ne iştir
 
KALENİN BEDENLERİ
 
Kaynak Kişi                       : Düriye KESKİN
Derleyen                              : Mustafa GECEYATMAZ 
Notaya  Alan                      : Mustafa GECEYATMAZ 
TRT  Repertuarı No'su    : 1229
 
Kalenin  bedenleri havar  yarım
Çevirin  gidenleri aman
Kıyma  kıyma kıyalar havar yarim 
Yarimi  sevenleri aman 
Süsemi  hanım canım süsemi vay
Bozuldu  bağlamamın düzeni vay 
Kör  olsun bu bağrımı ezeni vay 
Kalede  den in diyen yok havar yârim
Halin  nedir diyen yok aman 
Yarim  gurbetten gelmiş havar yarim 
Gözün  aydın diyen yok aman
Süsemi hanım canım süsemi vay
Bozuldu  bağlamamın düzeni vay
Kör  olsun bu bağrımı ezeni vay
 
DEĞİRMENİN BENDİNE
 
Kaynak Kişi                       : Muazzez TÜRÜNG 
Derleyen                              : Muzaffer SARISÖZEN 
Notaya Alan                       : Muzaffer SARISÖZEN
TRT Repertuar No'su      : 652
 
Değirmenin  bendine
Taş  dönmüyor dönmüyor  
Döner  kendi kendine
(Küçük  hanım bize gelmiyor)
Değirmen  boş dolanır
Suyu  sarhoş dolanır 
Yari  güzel olanın an 
(Aman) başı bir hoş dolanır
 
DAĞLARDA MEŞELERDE
 
Kaynak Kişi                       : Düriye  KESKİN 
Derleyen                              : Muzaffer SARISÖZEN 
Notaya Alan                       : Muzaffer SARISÖZEN 
Repertuar No'su                : 562
 
Dağlarda  meşelerde (Leyli leyli leyli dumanlı dağlar) 
Gül suyu şişelerde (Ah  dumanlı dağlar  yol ver geçeyim) 
Eller yarini almış (Leyli leyli leyli leyli   duman dağlar) 
Ben kaldım köşelerde (  Ah dumanlı   yol ver geçeyim) 
Dağlar   dağladı beni (Leyli leyli leyli leyli dumanlı dağlar) 
Gören  ağladı beni (Ah dumanlı dağlar  yol ver  geçeyim) 
Ben  feleğe neyleyim (Leyli leyli leyli leyli   dumanlı dağlar) 
Çapraz  bağladı beni (Ah dumanlı   yol  ver geçeyim )
 
EVLERİ VAR HANE HANE
 
Kaynak Kişi                       : Fikri İBİŞ 
Derleyen                              : Muzaffer SARISÖZEN 
Notaya Alan                       : Muzaffer SARISÖZEN 
TRT Repertuar No'su      : 696
 
Evleri  var hane hane (Yandım amma-ney, yandım ammaney, yandım am-maney)
Ben kul oldum yane yane (Aman Aman ammaney, amman, amman, ammaney) 
Yarim  sarhoş ben divane (Yandım ammaney, yandım ammaney, yandım  ammaney) 
Bir o yana beş bu yana Sallan boyun göreyim
Evlerinin  önü yonca (Yandım ammaney, yandım ammaney, yandım ammaney) 
Yonca  kalkar yar boyunca (Aman aman ammaney, amman amman ammaney) 
Anası  kızından ince (Yandım ammaney, yandım ammaney, yandım ammaney) 
Bir o yana beş bu yana Sallan boyun göreyim 
Evleri var oymak oymak  (Yandım ammaney, yandım ammaney, yandım ammaney) 
Hiç  olurmu yare doymak (Aman, aman, ammaney, amman amman, ammaney) 
Ağzı  bal dudağı kaymak (Yandım ammaney, yandım ammaney, yandım  ammaney)
 
MUŞ'UN ETRAFINDA ATLI GEZERİM
 
Rus  işgali ve Ermeni mezalimi sırasında  söylenen bu türkü Muş'lunun çektiği yoksulluğu, acıyı ve vatana sevgisini  dile getirir. Türküde adı geçen "Fevzi  Paşa'nın Maraşal Fevzi Çakmak olduğu  sanılmaktadır.
Muş'un  arkasında atlı gezerem 
Elbisem  kirlenmiş paslı gezerem 
Vatan  elden gitmiş yaslı gezerem
Ağla  gözüm ağla hicran yaraşır
Düşman  geldi Muş'uma dayandı 
Muş'un  taşlan anam kane bulandı 
Bitlis'e  bakınca yüreğim yandi 
Ağla  anam ağla gör neler oldi
Vatani  terk eden hainler oldi
Muş'un  etrafında dağdır meşedir
İçinde  oturan Fevzi Paşa'dır 
Fevzi  emir vermiş Muş'u boşadın 
Ağla  anam ağla gör neler oldi 
Sahipsiz  vatana düşman yaraşır
 
KINEYI GETİR ANE
 
Kınayı getir ane 
Banmağın  batır ane
Bu  gece mısafıram 
Al  koynan yatır ane 
Sivik  ici kuş puni 
Oldum  yarın düşkünü
Yalın  ayak baş açık
Yola  düştüm kış güni
Maydanoz  bağladiler
Ciğerim  dağladiler 
Men  oğlani almazdım
Başıme  bağladiler 
Kalede  var çeperler 
Çepere  su sepetler 
Uzak  yoldan geleni 
Terli  terli öperler
 
OY NAYİM'NAYİM 
 
Oy nayim nayim nayim 
Nayim  kaden alayım 
Gel bu gece bizde kal 
Sana  neler alayım 
Nayim  gelir mektepten
Kıravati  ipekten 
Men  nayimi severem 
Hem  candan hem yürekten 
Merdivenim  kırk ayak 
Kırkına  vurdum dayak 
Dediler  yarim gelmiş 
Ne  el tutar ne ayak 
Defimi  çale çale 
Çıktım  bir ince dale 
Korkaram  dal kinle 
Nayim  gözümde kale
 
ATIM ATIM KIR ATIM
 
Atım atım kır atım, diley loy loy, loy diloy malım 
Geliyor  adım kömür gözlerine yandım 
Çüt  kaşın arasında diloy loy loy, loy diloy malım 
Kaldı kendi muradım,  kara gözlerine yandım 
Atımın  boyni kare, diloy loy loy, loy diloy malım 
Binem  gidem sefere kara gözleren yandım 
Yan gelem yan gelmeyem,  diloy loy, loy diloy malım 
Ağlasın  bahti kare, saldın dağlara meni
 
GARŞIDA KIZA KURBAN
 
Kaynak Kişi                       : Fazlı OĞUZHAN 
Derleyen                              : Fazlı OĞUZHAN 
Notaya Alan                       : Durmuş YAZICIOĞLU 
TRT  Repertuar No'su     : 2508
 
Garşıda  gıza gurban vay le le le lay le ley lele le ley ley 
Terlemiş  yüze gurban giz göynüm senin ömrün 
Bezenmiş  toydan gelmiş vay le le le ley le ley le le le ley ley 
Kaş  kara göze gurban giz göynüm senin ömrün 
Değirmen  boş dolanır vay le le le ley le ley le le le ley ley 
Suy  sarhoş dolanır giz göynüm senin ömrün 
Yardan  bir kuşak gelmiş vay le le le ley le ley le le le ley ley 
Belime  beş dolanır giz göynüm senin ömrün
Garşıda guş oturur vay  le le ie ley le ley le le le ley ley 
Guş  guşa yem götürür giz göynüm senin ömrün 
Birdirki  şen gönlüme vay le le le ley le ley le le le ley ley 
Bu yıl baykuş oturur  giz göynüm senin ömrün
 
MEKTEBİN BACALARI
 
Mektebin bacaları ay lele lele 
Ders  verir hocaları uy aman can kurban 
Kim  yarimi sorarsa ay lele lele
Odur  birincileri ölürem ben sebebim sen 
Lise  yolu düz gider ay lele lele
Bi  edalı kız gider ay aman can kurban 
O  kız yolu şaşırmış ay lele lele 
İnşallah  bize gider ölürem ben sebebim sen 
Lise  yolu burnudur ay lele lele 
Testi  dolu sumudur uy aman can kurban 
Gettinki  tez gelesen ay lele lele 
Tez gelişin bumudur  ölürem ben sebebi sen
 
KIRTAKOM DE BİR KUŞ VAR 
 
Kırtakomde bir kuş var 
Kanadında  gümüş var
Gitti  yarim gelmedi 
Elbet  bunda bir iş var 
Gurk  altında yumurta 
Herdem  beni unutme 
Her  hatıran düştükçe 
Göz  yaşını kurutme 
Sabahtır  ezana bak
Kabrimi  kazana bak
Ezrailin ne suçu
Defteri  yazana bak
 
KIZ ANAN KAYNANAM OLA 
 
Başına bağlar mor bale 
Bıraktın  meni bu hale 
Ah  ela gözler menim ole 
Kız  anan kaynanam ole 
Komşu  kızı kızma mana
Düşürdün  meni bu hale 
İnci  gerden menim ole 
Elinde  var katmer derler 
Güzelliğin  menim ole
Kız  anan kaynanam ole
 
AH LE YAMAN OĞLANE 
 
Minarede ezan var 
Ezan  vakti gezen var 
Yıkılsın  düz mehlesi 
Yüreğimi  ezen var 
Ahle  yaman oğlane 
Canım  kurban oğlane 
Oğlan  gitti gelmedi 
Sarılmadı  bu cane 
Ege  bağan girmişem 
Üzümünden  yimişem 
Deki  helalin olsun 
Men  yarimi görmüşem 
Yağmur  yağdi petare 
Kalkın  gidek setare 
Men  garip eşim garip 
Rabbi  bizi kurtare 
 
EZANDE YER
 
Maşe maşeye benzer 
Maşe  köşeye benzer 
Güzel  Muş'un kızlari 
Yavru  ceylane benzer 
Ezande  yer ezande 
Hediği  kaynar kazande
Ede  kurbanın olam 
Tıpış  mıpış gezende
Bir  taş attım çarşıya 
Gitti  düştü karşiye 
Paşadan  emir gelmiş 
Kızlar  kale turşuya
 
MUŞUMUZ DÖRT BUCAKTIR
 
Muş'umuz dört bucaktır, havar ley ley 
Suları  soğucaktır, derdim ley ley 
Kim  Muşlu'ya kız vere, havar ley ley 
Cenneti  bulacaktır, derdim ley ley
Gökte  uçan teyare, havar ley ley
Selam  söyle o yare, derdim ley ley
Mendan  one fayda yok, havar ley ley
Bulsun  başına çare, derdim ley ley
Gökte  uçan çaiagan, havar ley ley 
Kurban  olam yanağan, derdim leyley 
Nerde  misafir oldın, havar ley ley 
Çağır  meni konağan, derdim ley ley 
Giderem  yolum budur, havar ley ley 
Dert  budur bela budur, derdim leyley 
Yıkılmiş  kalbim evi, havar ley ley 
Yapılmaz bina budur,  derdim ley ley 
Muş  böyüktür bilinmez, havar ley ley 
Dibi  mermer delinmez, derdim ley ley 
Muş'un  güzel kızlari, havar ley ley
Hiç  bir yerde bulunmaz, derdim ley ley
 
ŞİRAZDIR

Kaynak Kişi        : Düriye KESKİN 
Derleyen              : Mehmet CİĞER
 
Şirazdır  yar şirazdır 
İsmi  handır şirazdır 
Tıfıl  ağlar süt ister güle gülele 
Menem  küçük şirazdır 
Bingöl'e  var Bingöl'e
Sular akar Bingöl'e
Kızlar  girmiş yıkanır güle gülele 
Oğlan sen de gir göle 
Şeftali  değer ağlar 
Dalını  eğer ağlar 
Eğer  ben ağlamiyam güle gülele 
Dert  derde değer ağlar
 
MENDOLO
 
Dağ başında çedene mendolo 
Yuhu geldi bedene  mendolo 
Kaynanam  izin vermez mendolo 
Kalkam gidem odame  mendolo 
Mendo mendo mendolo  mendolo 
Başında pusan kurban  mendolo
Dudağan dişan gurban  mendolo 
İstedim vermediler  mendolo 
Eşen yoldaşan kurban  mendolo 
Mendo mendo mendolo  mendolo 
Mendo  mendo mendolo mendolo 
Sabah horozi banlar  mendolo 
Dinleyin Müslümanlar  mendolo 
Yarım  küsmüş gidiyor mendolo 
Koymayın Müslümanlar  mendolo 
Mendo mendo mendolo  mendolo
Mendo mendo mendolo  mendolo 
 
ANAM ANAM
 
Reyhan ektim duvare
Bülbül  gele suvare 
Evel  kadrin bilmedim 
Şimdi  oldum divane
Anam anam oz anam 
Bağrı  yanık koz anam 
El  yanar yalan yanar 
Candan  yanar öz anam
Giderem  gidişimdir 
Yolların  görüşümdür 
Elin  ver öpem ane
Belki  son öpüşümdür

Avrupa Birliği Bakanlığı   Türkiye Ulusal Ajansı   Eurodesk   Merkezi Finans ve İhale Birimi   Avrupa Gençlik PortalıYerelde AB   Avrupa Komisyonu   Europass   Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu   SODES

Türkçe|English